Cambriana blog
Na je scheiding kan het zijn dat je niet gelukkig bent, misschien denk je zelfs dat je je nooit meer gelukkig zult kunnen voelen.
Je denkt dat je veel bent kwijt geraakt wat jou voor je scheiding gelukkig maakte.
Toch is dat niet waar. Gelukkig zijn is een gevoel wat je zelf in de hand hebt. Wanneer je denkt dat er dingen buiten jou zelf zijn die jou gelukkig zullen maken, dan houd je je zelf uiteindelijk voor de gek.
Dat klinkt je waarschijnlijk wat vreemd in de oren. Je bent zo gewend aan het denkbeeld dat er iets is wat jou gelukkig kan maken, dat je je niet voor kunt stellen dat je je geluksgevoel altijd kunt oproepen.
Als ik ... heb kan ik weer gelukkig zijn.
Waarschijnlijk heb je een heel lijstje in je hoofd met allerlei zaken waarvan je denkt dat ze je gelukkig zullen maken. Dat kan variëren van een nieuwe baan, 10 kilo afvallen, een mooi huis om in te wonen tot een nieuwe liefde.
Toch zijn dit niet de zaken die jou gelukkig kunnen maken. Denk bijvoorbeeld maar eens aan die beroemdheden die werkelijk alles hadden en die toch diep ongelukkig waren. Zowel materiële zaken als immateriële zaken kunnen jou echt niet gelukkig maken.
Geluk is een houding
Het is wel zo dat je gelukkig kunt zijn onafhankelijk van wat het leven je ook biedt.
Natuurlijk is het prettig om een dak boven je hoofd te hebben en iedere dag te eten, maar echt gelukkig worden doe je van binnen uit.
Het is een houding die je aan kunt nemen. Die houding is: Ik ben goed zoals ik ben en gelukkig met wat ik heb. Er is niets wat er moet gebeuren en er is niets wat ik nodig heb om mij gelukkig te voelen. En daardoor is er ook niets wat mij mijn geluk kan afnemen.
Wanneer je er aan toe bent om meer te lezen over gelukkig worden, kijk dan eens op deze site Green Castle.
Verdrietig
Ik hoor je zeggen, ja maar ik ben zo verdrietig vanwege mijn scheiding. Ik voel mij absoluut niet gelukkig op dit moment.
Je hebt gelijk, dat is op dit moment het gevoel waar je naar luistert en wat je nu waarschijnlijk ook nodig hebt om dit trauma te verwerken. Dit verdriet verdringt nu al het andere gevoel in je. Je hebt het nu waarschijnlijk nog nodig om los te komen van je ex.
Het is goed om je te realiseren dat hoewel je je nu nog ellendig voelt er jou uiteindelijk niets in de weg staat om je (weer) gelukkig te gaan voelen.
Afhankelijk van de situatie en je persoonlijkheid, kan dat snel gaan of wat langer duren. Jaag jezelf niet op, maar weet diep van binnen dat je ondanks alles echt weer gelukkig kunt worden. Daar heb je niets of niemand voor nodig.
De oude Grieken en Romeinen hadden het maar makkelijk. Wanneer hen iets niet lukte of wanneer hen iets naars overkwam dan kwam dat omdat Vrouwe Fortuna, de godin van het toeval en geluk hen niet welgezind was.
Wanneer je dat gelooft, hoef je je nooit schuldig te voelen wanneer er iets mislukt. Jij kon er niets of weinig aan doen. Het kwam door de grillen van deze godin, die in een oogwenk jou je geluk kon afnemen.
Maakbaar geluk
Wij komen daar niet zo makkelijk mee weg. Wij geloven dat wij ons leven en ons geluk grotendeels in eigen hand hebben. En dus wanneer er iets mislukt, zoals bijvoorbeeld ons huwelijk, dan hebben wij daar volgens onze medemensen toch echt zelf (mede) schuld aan.
Het is onze fout, zegt men, dat wij het niet hebben zien aankomen, dat wij de signalen niet hebben opgepikt. Wij waren waarschijnlijk niet lief en attent genoeg of niet mooi of jong genoeg meer. Of niet zo meegaand als gewenst. Of... noem maar op wat voor redenen er gegeven worden door de vertrekkende partner om zijn/haar vertrek te rechtvaardigen.
En dus vindt de buitenwereld ook vaak dat we niet moeten zeuren en gewoon door moeten gaan. Dan hadden we maar beter ons best moeten doen om de scheiding te voorkomen.
Degene die verlaten wordt weet meestal wel beter. Het (overhaaste) vertrek van de partner kwam als donderslag bij heldere hemel en degene die verlaten werd heeft het absoluut niet zien aankomen en had het ook niet kunnen voorkomen omdat er geen signalen gegeven werden.
Misschien moeten we deze godin, Vrouwe Fortuna, maar weer in ere herstellen en gewoon geloven dat het haar schuld is wat ons is overkomen?
Daar zit je dan, je huwelijk/relatie van 5, 10, 20, 30, 40 jaar of zelfs langer is opeens voorbij.
Je weet niet wat je overkomt. Jouw vertrouwde wereld bestaat niet meer.
Je zelfvertrouwen is tot onder het minpunt gedaald en je voelt je alsof je niets meer waard bent en niets meer kunt.
Power
Om jezelf meer "power" te geven is er een toverwoord beschikbaar.
Dat toverwoord is ACTIE!.
Kom in actie
Kom in actie, doe iets. Ook al is het nog maar een hele kleine stap, actie geeft je kracht en zelfvertrouwen. Je doet iets voor jezelf, je weet dat je het waard bent en je onderneemt iets.
Misschien is dat het kopen van een boek of bloemetje voor jezelf. Of het praten met iemand over jouw situatie. Misschien besluit je om in het weekend een lange wandeling te maken. Of om de schuur eens flink uit te mesten....
Wat voor actie je ook onderneemt maakt niet zoveel uit, klein of groot het gaat erom dat je iets doet wat voor jou zin heeft. Wat bij voorkeur ook nog leuk is om te doen of je een goed gevoel over het resultaat geeft.
Je bent boos op je ex. Hij/zij heeft je onrecht aangedaan, heeft je oneerlijk behandeld. Hij/zij heeft je bedrogen en breekt zijn/haar beloftes.
Veel mensen willen op de een of andere manier wraak nemen op hun ex.
In het boek Passies van het brein van Margriet Sitskoorn las ik de volgende verklaring waarom we zo graag wraak zouden willen nemen:
"Oneerlijke behandeling maakt ons pijnnetwerk actief. De veroorzaakte pijn kunnen we verzachten door degene die ons oneerlijk behandelt te straffen: dit straffen stimuleert namelijk weer ons beloningssysteem.
De impuls om de ander te straffen komt voort uit evolutionair oudere hersengebieden die gereguleerd kunnen worden door gebieden voor in het brein."
De impuls om iemand te straffen die ons oneerlijk behandelt is dus evolutionair gezien al heel lang in ons mensenbrein aanwezig. Nieuwere delen van onze hersenen kunnen deze impuls beteugelen lees ik er uit.
Het is aan ons om deze oude impuls te beteugelen en ons niet te verlagen door het uitvoeren van wraakacties, hoe zoet de wraak ook mag lijken.
Waarom heeft hij/zij ervoor gekozen om bij mij weg te gaan?
Waarom konden wij niet samen verder?
Waarom heeft hij/zij niets gezegd of laten merken?
Waarom is hij/zij zo koel en afstandelijk tegen mij?
Deze en andere waarom vragen hoor ik regelmatig naar voren komen tijdens de lotgenoten bijeenkomsten. Er wordt gezocht naar een verklaring voor het vaak onbegrijpelijke gedrag van de ex-partner.
Over het algemeen komt er nooit een bevredigend antwoord op deze vragen.
Er wordt soms door de vertrekkende partner een sociaal wenselijke reden gegeven. Soms wordt er een totaal onbegrijpelijk en triviale gebeurtenis genoemd die er voor gezorgd zou hebben dat verder gaan met de relatie onmogelijk was.
En soms komt er helemaal geen antwoord.
Ik vraag mij af of welk antwoord dan ook op deze vragen de pijn en het verdriet over het einde van de relatie minder zouden maken.
Wat denk jij?
Wanneer je eenmaal zover bent gekomen dat je hebt geaccepteerd dat je relatie voorbij is. Definitief voor de volle 100% voorbij is, is het tijd om te gaan werken aan je plan voor de rest van je leven.
Waarschijnlijk had je, bewust of onbewust, een plan voor je leven. Samen oud worden, misschien kinderen en kleinkinderen krijgen. Samen genieten van je pensioen, misschien mooie reizen maken samen, misschien samen een hobby gaan beoefenen en ga zo maar door.
Misschien waren het vast omlijnde plannen, misschien vage en onuitgesproken ideeën.
Door al die plannen is nu een streep gehaald. In ieder geval voor zover het iets was wat je samen wilde doen, of iets wat je niet alleen kunt doen.
Dat betekent dat je nu in een soort vacuüm zit. Je oude toekomstplannen zijn van de baan en je hebt door alles wat er is gebeurd nog niet de rust en tijd gehad om te denken aan je nieuwe toekomst.
Nieuwe toekomst
Het maken van nieuwe toekomstplannen kent verschillende kanten.
Aan de ene kant betekent het weer met je neus op de feiten gedrukt worden, datgene wat je graag had gewild kan niet meer.
Misschien kan dat niet meer omdat je het nu alleen moet doen, misschien kan dat niet meer omdat je financiën en nu anders uit zien. En zo zullen er nog wel een heleboel redenen zijn waarom je je oude plannen niet meer kunt uitvoeren.
Aan de andere kant heb je nu de absolute vrijheid om precies datgene te gaan doen waar jij zin in hebt. Je hoeft geen compromissen meer te sluiten. En hoewel ook die gedachte in eerste instantie niet zo prettig en confronterend is, kan het toch heel fijn zijn om je dat eens te realiseren.
Dromen
Een nieuw plan, een nieuw doel in je leven, begint met dromen en fantaseren, daar kun je op elk moment dat je wilt aan beginnen. Doe je zelf een plezier en probeer je plan zo mooi mogelijk te maken. Have fun with it!
Kijk op deze site wanneer je meer wilt lezen over het waarmaken van een nieuwe droom.
De meeste mensen die een scheiding moeten verwerken kunnen daar verschillende fases in herkennen. Iedere fase heeft zijn eigen kenmerken.
Soms volgen verschillende fases elkaar op. Vaker nog lopen meerdere fases door elkaar.
De fases
Een aantal van de fases die kunnen voorkomen, in een willekeurige volgorde:
Ontkenning
Schok, onrust, paniek
Boosheid en woede
Onderhandeling
Verdriet en pijn
Acceptatie en herstel
Het einde van een fase
Een fase heeft meestal geen duidelijk einde. Achteraf kun je vaak pas constateren dat je de kenmerken van een bepaalde fase niet meer ziet. Wat niet wil zeggen dat die fase niet nog eens terugkomt in een lichtere vorm.
Ook wanneer je bijvoorbeeld merkt dat je in de fase acceptatie en herstel bent aangekomen, wil dat niet zeggen dat je op een bepaald moment niet weer helemaal verdrietig zult zijn of dat je de boosheid niet voelt opkomen bij je bij een specifieke gebeurtenis.
Andere fases
En wat als je bij jezelf nu andere fases herkent of fases helemaal niet herkent?
Ieder mens is anders, iedere relatie is anders, bovengenoemde fases zijn geen wet. Niet iedereen loopt al deze fases door. Vrijwel niemand loopt deze fases in dezelfde volgorde door. Niet iedereen herkent deze fases en heeft zelfs hele andere gevoelens en emoties.
Iedereen verwerkt het einde van een relatie op een andere manier, op zijn of haar eigen manier.
Wetten in het verwerkingsproces
In dit verwerkingsproces gelden geen vaste wetten.
Wat belangrijk is, is dat je jezelf kent of leert kennen en dat je leert hoe je op een zo goed mogelijke manier door een bepaalde fase heen komt.
Dat je hulp zoekt wanneer je dat nodig denkt te hebben. Dat je huilt, lacht, vecht, schreeuwt wanneer jij dat nodig hebt. Kortom dat je je emoties kunt toelaten wanneer jij voelt dat dat voor jou nodig is.
Dat je doorgaat met je leven op de tijd en de manier die bij jou past. Probeer je niets aan te trekken van mensen die jou vertellen hoe jij jouw scheiding zou moeten verwerken. Jij kent jezelf en jouw situatie het beste.
Een scheiding betekent voor de meeste mensen dat zij een behoorlijke crisis doormaken. Je wordt emotioneel door de mangel gehaald en je hele leven staat op zijn kop.
In het Chinees bestaat een letterteken voor crisis, maar dat zelfde teken betekent óók kans. Het is de kunst om vanuit de crisis die je doormaakt de kans te grijpen om te leren en te groeien van je scheiding.
Hoe moeilijk deze periode ook is, er is altijd een les te leren. Van alles wat je overkomt kun je iets oppikken wat jou een beter mens kan maken.
Je kunt er ook voor kiezen om dat niet te doen, maar in mijn optiek laat je dan wel veel kansen om te groeien liggen.
Wanneer ben je klaar om te leren van je scheiding?
Over het algemeen sta je daar niet direct voor open. Je emoties lopen dan nog veel te hoog op en je bent in eerste instantie bezig met overleven.
Wanneer je in wat rustiger vaarwater bent gekomen kan het tijd zijn om de les of lessen te leren die je scheiding je kan brengen.
Wanneer je merkt dat door het denken aan je relatie je emoties nog te hoog oplopen kun je dit beter nog even achterwege laten tot je er wel met enige afstand naar kunt kijken.
Hoe kun je leren van je scheiding?
Je kunt leren van je scheiding door te kijken naar jezelf in je voorbije relatie. Kijk naar jezelf zonder kritiek te leveren op hoe je was en wat je deed en wat je dacht. Laat die negatieve stem of stemmetjes voor wat ze zijn.
Kijk zonder die zelfkritiek naar de relatie zoals deze was. Wees hierbij heel eerlijk en open naar jezelf, ook al is dat misschien moeilijk en pijnlijk. Wees zo objectief mogelijk. Stel je voor dat je als een belangeloze buitenstaander naar je relatie kijkt.
Wanneer je kijkt naar je relatie, zoals deze was, kijk dan of je verschillende fases kunt herkennen in je relatie.
Misschien het aloude rijtje : verliefd, verloofd, getrouwd? En kun je daarna nog meer fases herkennen? Hoe was het toen jullie voor het eerst samenwoonden, misschien voor het eerst als ouder samen waren, misschien hebben jullie samen een moeilijke tijd doorgebracht.
Kijk in al deze verschillende fases van je relatie voornamelijk naar jezelf. Hoe was je, hoe reageerde je, wat vond je leuk aan de relatie, wat was er minder leuk? Wat verwachtte je van je zelf en van je partner in deze fase en is die verwachting ook uit gekomen? Waarom deed je dingen in die fase en wat zou je nu anders doen in dezelfde situatie?
Schuldvraag
Het gaat hierbij niet om de schuld vraag te beantwoorden. Als hij meer, of wanneer zij nou eens. Dat heeft geen zin meer. Probeer wel te kijken naar welke lessen je kunt leren, zodat je dezelfde fout niet opnieuw zult gaan maken.
Wanneer dit nog te veel emoties bij je oproept kun je waarschijnlijk hier beter nog even mee wachten en het later nog eens proberen.
Regelmatig is er bij het einde van een relatie, bij een van de voormalige partners, een gevoel van boosheid en woede. Soms hoor je zelfs over haat gevoelens en de roep om wraak.
Boosheid, woede en haat zie je met name voorkomen bij mensen die zijn bedrogen door hun partner. En bij mensen waarbij de ene partner op een hele vervelende manier een einde heeft gemaakt aan de relatie.
Vergeven
Volgens velen kun je pas over je boosheid heen komen wanneer je je ex kunt vergeven.
Wat is dan vergeven? Is vergeven gelijk aan goedkeuren? Is het zeggen: ach het is niet erg, we vergeten wat er gebeurd is en gaan weer als vrienden verder?
Geef je daarmee eigenlijk je goedkeuring aan wat je ex heeft gedaan? Moet je het kunnen begrijpen waarom hij/zij dat gedaan heeft? Waarom hij/zij die keuze heeft gemaakt?
Loslaten
Het wordt makkelijker wanneer je bedenkt dat vergeven in ieder geval betekent: loslaten.
Wanneer je kiest voor loslaten, geef je jezelf een groot cadeau. Je bevrijdt jezelf van die nare gevoelens en geeft jezelf toestemming om met andere, opbouwender zaken bezig te zijn.
Door je boosheid ben je als het ware nog ‘verbonden’ met je ex. Je bent daardoor nog veel, misschien wel dagelijks, bezig met hem of haar. Hij/zij speelt als het ware nog steeds een grote rol in je leven.
Door ervoor te kiezen om je boosheid los te laten laat je hem of haar los en kan er ruimte komen voor jezelf.
Cadeau
Geef jezelf dat cadeau en kies ervoor om je ex en daarmee je boosheid woede en haatgevoelens, los te laten.
"There is no formula for success except perhaps an unconditional acceptance of life and what it brings."
Arthur Rubinstein
Wanneer je de werkelijkheid, de feiten, accepteert heb je de eerste stap gedaan naar een nieuwe toekomst. Naar een nieuw succes.
Wanneer je (nog) vecht tegen wat er gebeurt, wanneer je het niet wilt geloven, wanneer je blijft denken dat alles weer zo zal worden als vroeger, kun je nog niet bezig zijn met de rest van je leven.
Het accepteren van het feit dat je relatie voorbij is kost tijd. Gun je zelf die tijd.
Herken en wees blij wanneer je bij jezelf de eerste tekenen van acceptatie ontdekt.
In makelaarsland kent men het volgende grapje. Er zijn drie dingen belangrijk bij een huis en dat zijn:
- lokatie
- lokatie
- lokatie
Voor de verwerking van een scheiding kun je bijna hetzelfde grapje maken, met een uitzondering. Drie dingen die heel belangrijk zijn bij de verwerking van een scheiding:
- praten
- praten
- schrijven
Praten = helen, dit is zeker het geval voor vrouwen. Mannen hebben hier iets minder baat bij, maar ook voor hen geldt dat praten helpt.
Vertel je verhaal, ook al is dat honderd keer hetzelfde of vrijwel hetzelfde verhaal. Zolang als jij het nodig hebt om je verhaal te vertellen is het van belang om te doen. Wanneer je je verhaal vertelt zet je alles in je hoofd op een rijtje, wordt alles voor jezelf netjes opgeborgen in je hoofd op de juiste plaats.
Na het vertellen van je verhaal aan iemand kun je je direct opgelucht en beter voelen. Helderder en met meer ruimte in je hoofd.
Er wordt wel iets verwacht van de luisteraar. Namelijk dat deze echt kan luisteren en eigenlijk alleen maar luistert naar je. En dat is best moeilijk voor een luisteraar.
Goedbedoelde adviezen
De meeste mensen hebben de neiging om je te gaan helpen, om je adviezen te geven. Het is echter maar de vraag of deze (goedbedoelde) adviezen je ook helpen. Bovendien verwacht degene die je de adviezen geeft dat je ze opvolgt en dat je dus niet weer opnieuw je verhaal hoeft te vertellen. Zij hebben je namelijk toch al de oplossing gegeven voor je probleem?
Probeer aan de luisteraar duidelijk te maken dat je ze alleen maar vraagt om te luisteren. Dat hun enige inspanning hoeft te zijn luisteren en hooguit wat aanvullende vragen stellen. Vertel hem of haar dat je niet van hen verwacht dat ze je een advies geven en dat ze je het beste helpen wanneer ze je gewoon aan willen horen. Ook al kennen ze het verhaal maar al te goed.
Zorg er ook voor dat de luisteraar geen 'partij' is in het verhaal. Je moet je verhaal kunnen vertellen zonder dat degene die het aanhoort zich aangesproken kan voelen.
Kinderen als luisteraar
Gebruik in geen geval je kinderen als luisteraar, hoe graag ze je ook willen helpen waarschijnlijk. Dit is geen taak voor hen. Zij hebben hun eigen verhaal te vertellen en als het je lukt probeer daar dan als luisteraar naar te luisteren. Zonder op- of aanmerkingen en zonder verbeteringen, adviezen of veroordelingen. Lukt je dat niet probeer er dan voor te zorgen dat zij hun verhaal ook aan iemand kunnen vertellen.
Alternatieven
Ben je op een gegeven moment door je luisteraars 'heen' om zo te zeggen, heb je het idee dat iedereen het nu echt helemaal zat is om weer naar je te luisteren dan heb je twee alternatieven.
Het eerste alternatief kun je altijd op elk moment gebruiken. Dat alternatief is schrijven. Zet je verhaal op papier en nog een keer en nog een keer. Papier is geduldig. Je hoeft je schrijfsels niet te bewaren, wanneer je bang bent dat iemand ze vindt en leest, gooi je ze direct na het opschrijven weg. Het is niet belangrijk om het te bewaren. Als je het opgeschreven hebt is dat voldoende.
Het tweede alternatief is praten met een professional. Iemand die beroepshalve naar je luistert en die weet hoe belangrijk het voor je is om je verhaal te kunnen vertellen.
There is no grief like the grief that does not speak.
~ Henry Wadsworth Longfellow
