Hoe nu verder?
En nu...
Hoe ver ben je in dit proces, op deze reis die je zelf niet gewild hebt.
Wat is er gebeurd? Wat staat er te gebeuren?
Ben je gescheiden, of heb je net gisteren te horen gekregen dat hij wil scheiden van je? Zit je midden in een akelige strijd om het huis, "de spullen" en de fotoalbums?
Afhankelijk van het stadium waarin je nu bent en wat jou persoonlijk aanspreekt, zul je de tips, raadgevingen en waarschuwingen die hieronder staan zelf moeten filteren.
Zorg voor jezelf
Maar...wat je ook doet, of niet doet, denk aan het volgende:
- Zorg dat je goed eet, je hebt al je krachten nodig om weer vooruit te komen.
- Zorg dat je goed rust.
- Lees deze slaap tips wanneer je moeite met slapen hebt.
- Ga naar je huisarts voor ernstige slaapproblemen of andere klachten.
Stap voor stap
Probeer in het begin van minuut tot minuut te leven, stap voor stap, dag voor dag. Verder naar de toekomst kijken lukt in het begin meestal niet. Maar het is wel belangrijk om iets te doen, om je heling zelf in gang te zetten. Ook al is het maar een klein stapje, neem dat stapje, iedere dag, het zal je goed doen.
First I was afraid
I was petrified.
Kept thinking I could never live without you by my side.
But I spent so many nights thinking how you did me wrong
I grew strong
I learned how to carry on
(Gloria Gayner - I will surive)
Het einde van een huwelijk is helaas onderdeel van het leven. Het overkomt velen. Ieder mens reageert op haar of zijn eigen manier hierop. Hoe je een scheiding ervaart en hoe je erop reageert komt voort uit een aantal factoren:
- de manier waarop je huwelijk eindigde (Kwam het onverwacht? Was er een ander in het spel?)
- wat voor huwelijk julie hadden (Deden jullie veel samen? Hoe lang waren jullie getrouwd?)
- ieders eigen persoonlijkheid en manier van omgaan met moeilijke situaties
- je ervaringen in het verleden, inclusief wat je geleerd hebt van scheidingen in je omgeving
- de steun die je krijgt van anderen in het verwerken van dit gebeuren
VerWERKing
Men zegt: De tijd heelt alle wonden. Helaas is er meer voor nodig om je wonden te helen dan alleen tijd. Met het verstrijken van de tijd genees je niet vanzelf. Je moet er ook zelf iets voor doen. Dan zal de tijd je helpen en zul je merken dat je langzamerhand weer sterker wordt.
Wat kun/moet je doen?
Hieronder heb ik een aantal zaken opgeschreven die je kunt doen, of die je eigenlijk voor een deel wel moet doen voor je herstel. Ze staan in een willekeurige volgorde beschreven, lees ze, kijk wat jou aanspreekt op dit moment en gebruik dat.
- Lezen
- Afstand nemen
- Schrijven
- Lichamelijke activiteit ondernemen
- Praten
- Hulp zoeken
Lezen
Je denkt misschien dat jij de enige bent die dit overkomt op deze leeftijd en na zo lang samen geweest te zijn. Helaas is dit niet zo, er zijn duizenden mensen die dit meegemaakt hebben.
Lezen over mensen in dezelfde of vergelijkbare situatie zitten kan je helpen je eigen situatie beter te begrijpen en het kan je ook helpen aan inspiratie om door te gaan. Op de pagina "Boeken, artikelen en films" staan een paar suggesties en een aantal interessante artikelen.
Afstand nemen - los laten
Dit is een van de moeilijkste dingen om te doen. Wanneer je een groot deel van je leven alles met hem gedeeld hebt, alles van hem wist, moet je nu overgaan naar een leven zonder hem. En dat moet je bewust doen. Je wilt misschien nog een laatste poging ondernemen, hem nog een keer spreken en miscchien, misschien komt hij dan wel weer terug, denk je.
Toch ben je beter af wanneer je dat niet doet, niet meer probeert contact te hebben, hem los laat. Probeer zoveel mogelijk afstand te nemen. Lichamelijk en geestelijk. Wanneer hij er nog over twijfelt weet hij je heus wel weer te vinden.
Minimaal contact
Dus wees niet bang om over te gaan naar minimaal contact. Je zult jezelf waarschijnlijk af en toe moeten tegen houden, want je wilt zo graag je oude leven weer terug. Je hoopt dat hij inmiddels tot de conclusie is gekomen dat hij zich vergist heeft. Wanneer dat het geval zou zijn is het aan hem om de eerste stap te zetten naar een eventuele verzoening. Daarna is het aan jou om te kijken of je hem wel weer terug wilt in je leven, met alles wat je nu weet. Maar wanneer hij dat (nog) niet doet, moet je gaan leren om zonder hem te leven. Loslaten is een van de eerste stappen om te ondernemen.
Laat het aan hem over om contact met je op te nemen. En wanneer hij dat doet, probeer het dan zo luchtig mogelijk te houden. Mocht hij er zelf nog over twijfelen, dan zal hij eerder terugkomen wanneer je hem niet achtervolgt. Ga ook niet proberen hem een schuldgevoel te geven, tenzij je wilt dat hij uit medelijden met jou weer terugkomt.
Je zegt dat je nog van je man houdt. Dat zul je misschien nog een tijd blijven voelen. Wanneer jullie nog contact hebben zal dat gevoel waarschijnlijk ook nog wel gevoed blijven. Misschien is je man af en toe wel aardig of zelfs lief tegen je. Dat maakt het des te moeilijker om hem los te laten. Maar wanneer hij niet echt terugkomt op zijn beslissing om bij jou weg te gaan, zul je hem toch moeten loslaten.
Sterker worden
Op een gegeven moment gedurende het loslatingsproces zul je merken dat je sterker wordt. Je zult dan ook merken dat je liefde voor hem minder wordt, zeker wanneer jouw liefde onbeantwoord blijft.
Dat is vaak het moment waarop je kwaad wordt op hem. Hem gaat zien als een akelige, laag bij de grondse, zwakke persoon. Je gaat hem zien als iemand die opgeeft wanneer het moeilijk wordt. Iemand die de makkelijke weg kiest en niet vecht voor zijn huwelijk, zijn gezin. Iemand die alleen maar aan zichzelf denkt en niet aan alle anderen die hij treft met zijn daden.
Boosheid, woede en verdriet
Boosheid is vaak een onderdeel van het helingsproces. Bij de een komt het sterker naar voren dan bij de ander.
Misschien heb je periodes van woede, afgewisseld door periodes van wanhoop en verdriet. Het hoort er allemaal bij.
Zeker wanneer je man je bedrogen heeft met iemand anders voel je misschien een grote woede tegenover hem. Maar ook het feit dat hij zijn trouw belofte gebroken heeft en wil scheiden voelt als een onrecht wat je is aangedaan.
Hij lijkt niet te merken dat hij jou zoveel pijn heeft gedaan. Het lijkt alsof het hem niets doet, alsof hij gelukkig is met het leven wat hij nu leidt. Zeker wanneer hij nu in de wolken is met zijn nieuwe liefde.
Het tegenovergestelde van liefde is niet haat, het is onverschilligheid.
Loslaten
Je bent kwaad om wat je is overkomen, kwaad om wat je hebt verloren en kwaad op degene die je dat alles heeft aangedaan.
Je bent voortdurend bezig met boos zijn op hem. Dit betekent dat je niet bezig bent jezelf van hem los te maken. In tegendeel, je bent voortdurend met hem (en haar) bezig. Je werkt niet aan jezelf, maar tegen jezelf. Je bent bezig jezelf te vergiftigen wat op den duur zelfs kan leiden tot lichamelijke klachten.
Door het los te laten maak je energie vrij voor jezelf. Energie die je nu constant weggeeft aan hem. Door wraak te willen, houdt je jezelf gevangen in het verleden en kun je al het mooie, dat het heden je te bieden heeft, niet zien.
Show
Bedenk ook dat hij het misschien wel helemaal niet zo leuk heeft als hij nu doet voorkomen. Ook dat kan heel goed alleen maar show zijn. Hij moet leven met het feit dat hij jullie huwelijk en gezin kapot heeft gemaakt, alleen maar voor zijn eigen geluk. Dus MOET hij wel naar de buitenkant tonen dat hij nu volmaakt gelukkig is.
Nieuwe toekomst
Probeer dus te stoppen met dit soort gedachtes. Hoe gerechtvaardigd het ook is dat je kwaad bent op hem. Je helpt jezelf er niet mee en je straft hem er niet mee. Een betere straf voor hem is hem laten zien dat jij heel goed kunt leven zonder hem, dat hij echt niet onmisbaar is in jouw leven.
Geen sms, geen mail
Probeer om een maand geen contact te hebben met hem. Wanneer je zaken moet regelen vanwege de kinderen of voor de scheiding, doe dat dan op een zakelijke manier. Maar neem verder gedurende deze periode geen contact met hem op, geen telefoontjes, geen smsjes, geen mail, niets. Op die manier leer je jezelf, net als een alcoholist die van de drank af probeert te komen, om te leven zonder hem.
De waarheid vertellen
Het contact opnemen met haar, die vuile .... om haar eens goed de waarheid te zeggen is ook geen goed plan. Zij zou het waarschijnlijk opvatten als laster en nu zeker weten dat alles wat hij over jou verteld heeft echt waar is. Je bent inderdaad dat wraakzuchtige loeder waar zij hem van verlost heeft. Laat haar!
Wanneer zij haar leven wil delen met een man die zijn vrouw bedriegt, iemand waarvan zij weet dat hij goed is in het vertellen van leugens, dan is dat haar (domme) keuze en moet zijzelf de gevolgen daarvan ondergaan. Want, zoals de Engelsen zo mooi zeggen: "What goes around, comes around.".
Energie
Je moet loslaten om gestagneerde energie weer vrij te maken. Hierdoor komt je leven weer op gang. Door los te laten grijp je de macht terug, je kracht, die je was afgenomen.
Meer lezen over ontrouw
Wanneer je meer wilt lezen over ontrouw en waarom dit zoveel pijn doet, lees dan dit artikel. In dit artikel wordt gesteld dat ontrouw zo pijnlijk is omdat daarmee in feite jouw bestaan als echtgenoot wordt ontkent. Je bent een onbelangrijke factor in het leven van je man geworden. En dat doet verschrikkelijk veel pijn.
Zoeken naar het waarom
Wanneer voor jou de scheiding onverwachts kwam, zul je waarschijnlijk gaan zoeken naar het waarom. Waarom moest dit gebeuren, wat is nou precies de reden dat hij een andere vrouw heeft gezocht. Waarom was hij niet gelukkig met zijn leven. Wat is er mis gegaan? Wanneer is dat dan mis gegaan? Had het voorkomen kunnen worden?
Je denkt dat wanneer je nou maar de reden weet waarom dit is gebeurd, je het makkelijker kunt accepteren.
Antwoorden
Wanneer je man geen, onduidelijke of leugenachtige antwoorden geeft, helpt dat je niet verder. En dan ga je zelf op zoek naar antwoorden, op zoek naar het waarom.
Je doorzoekt alles wat je nog van hem kunt vinden. Alle bewaarde brieven, kaarten, e-mails die hij je ooit geschreven heeft lees je weer door in de hoop daar een antwoord te vinden. Je praat met mensen die hem kennen, met iedereen die je misschien meer kan vertellen. Je praat met iedereen waar hij misschien wel mee gesproken heeft over zijn probleem. Je hoopt op die manier er achter te komen wat hem nou echt dwars zat. En waarom hij juist nu gekozen heeft om een einde te maken aan jullie huwelijk.
Je overdenkt jullie laatste gesprekken en probeert deze zin voor zin naar boven te halen en te analyseren. Je leest en je leest over relaties en affaires om te zien wat je nu misschien wel ziet, wat je eerder niet zag.
Analyseren
Wat heb je aan al dat geanalyseer en hoe lang moet je daar mee door gaan? Is het juist niet slecht voor je om hier steeds maar weer mee bezig te zijn? Moet je hier niet tegen vechten?
Het antwoord is dat je door dit zoeken, langzaamaan, verzoent raakt met de werkelijkheid. De werkelijkheid van het einde van je huwelijk. Dat je uiteindelijk toegroeit naar het weten dat het 'waarom' niet belangrijk is. Dat het enige wat belangrijk is het weten dat het voorbij is. Het weten dat je huwelijk over is. Het weten dat je door gaan moet gaan met je leven. Het weten dat je een nieuw leven voor jezelf op moet gaan bouwen.
Je zult doorgaan met zoeken tot je vanzelf zult merken dat het je steeds minder en minder gaat boeien. Dat er andere dingen voor in de plaats komen die je aandacht vragen en je bezig houden. Maar dat gebeurt niet van de ene dag op de andere, dat duurt zolang als het duurt......
Terugkijkend op een huwelijk kun voor veel dingen een bewijs vinden. Hij/zij was lief, arrogant, zorgzaam, egoïstisch enz. enz. Je ziet datgene waar je het accent op wilt leggen. Ieder mens vertoont (vrijwel) elk soort gedrag wel eens.
Daarom is het altijd mogelijk voor iemand om voor zichzelf een afdoende reden te vinden om een huwelijk te beëindigen.
Waar het uiteindelijk om gaat is of er een wil is om het huwelijk in stand te houden, want waar een WIL is is altijd wel een WEG te vinden.
naar boven
Schrijven
Schrijven is een uitstekende manier om controle over je gevoelens te krijgen. Een goede manier om alles een plaats te geven. Het is een van de meest makkelijke dingen om te doen.
Ga gewoon schrijven, pak een schrift, een kladblok of wat dan ook en schrijf alles wat er bij je opkomt op. Gebruik je laptop of PC om je gedachtes op te slaan als je dat liever doet.
Wanneer je ervoor zorgt dat je zeker weet dat niemand ooit kan zien wat je geschreven hebt, ben je vrij om alles wat in je opkomt, wat je bezig houdt, op papier te zetten. Dat kan een heel bevrijdende ervaring zijn. Het is raar, maar zo gauw je een gedachte op papier gezet hebt, kun je er wat meer afstand van nemen. Het is er uit, je bent er voor nu even klaar mee.
Gedachten op papier
Het opschrijven van je gedachten helpt je meer dan er in je hoofd eindeloos over door blijven malen. Praten helpt meestal nog beter, maar omdat je waarschijnlijk niet dag in dag uit met iemand erover kunt praten, is schrijven de op een na beste manier.
Zet al je verdriet op papier, beschrijf hoe het voelt, wat je mist. Schrijf op waar je bang voor bent, bang voor eenzaamheid, bang voor geldgebrek, bang voor roddels van mensen. Schrijf op waarom je zo kwaad op hem bent, waarom je het allemaal zo oneerlijk vindt, wat voor straf hij in jouw ogen verdient heeft voor het verbreken van zijn beloftes.
Vertel op papier wat je denkt dat er verkeerd aan je huwelijk was. Wat er goed aan was. Wat je beter had moeten doen, wat hij beter had moeten doen.
Kortom schrijf, schrijf schrijf. Als je het nodig hebt, schrijf dan de hele dag door, probeer onopvallend een bloknote bij de hand te hebben en schrijf alle gedachtes over je scheiding op. Je hoeft niet bang te zijn dat je iemand kwaad doet met wat je noteert, je hoeft je gedachtes ook aan niemand uit te leggen, je schrijft ze alleen op voor jezelf.
Brief
Schrijf als je dat wilt een brief aan je man, schrijf als je dat wilt een brief aan zijn nieuwe vriendin. Maar stuur deze brieven niet naar hen toe, gebruik ze alleen voor je eigen genezing.
Gooi al je boosheid, verdriet en angsten eruit op papier. Misschien schrijf je honderd keer hetzelfde, maakt niet uit papier is geduldig. Misschien denk je de volgende dag heel anders over wat je de dag ervoor geschreven hebt, geeft niet, noteer gewoon wat je vandaag voelt en wat je vandaag denkt.
Wanneer je bang bent dat iemand uiteindelijk toch zal lezen wat je opgeschreven hebt, vernietig dan elke week alles. Het is niet nodig om het te bewaren. Het heeft zijn werk gedaan, teruglezen kan leerzaam zijn, maar de grootste winst zit hem in het opschrijven van je gevoelens en gedachtes.
Het opschrijven van je gedachten en gevoelens maakt je bewust van deze zaken. Het opschrijven helpt je om orde te scheppen in de mallemolen van gedachten die door je heen razen.
naar boven
Lichamelijke activiteit
Een goede manier om woede en agressie weg te werken is jezelf lichamelijk moe maken door sport. Je kunt dan alle opgekropte kwaadheid eruit krijgen.
Je hoeft niet perse naar een fitness instituut om jezelf moe te maken. Wandelen, hardlopen en fietsen zijn ook goede manieren om energie kwijt te raken. Zelfs fanatiek schoon gaan maken kan je helpen, het hele huis van top tot teen met de stofzuiger bewerken kan je een goed gevoel geven.
Het gaat er niet om wat je doet, als je maar iets doet waarbij je energie kwijt raakt en als het even kan ook nog dusdanig bezig bent dat je even niet aan je scheiding hoeft te denken.
naar boven
Praten
Waarschijnlijk heb je, zeker in het begin, een enorme behoefte om erover te praten. Praten is een vorm van verwerken. Wanneer je je gedachten uitspreekt kun je ze los laten en wat meer van afstand bekijken.
Praat er net zo lang over tot je geen behoefte meer hebt om er iets over te zeggen. Vertel je verhaal zo vaak als het voor jou nodig is. Je zou kunnen zeggen dat je erover moet praten tot het jou zelf de neus uitkomt, tot je er zelf genoeg van krijgt om erover te praten.
Zoek iemand die naar je luistert, bij wie je jezelf kan zijn, met wie je in vertrouwen kunt spreken. Dat kan een familielid zijn, een goede vriendin, een therapeut. Vertel je verhaal zolang dat nodig is voor jou.
Oplossing
Toch wil ik nog wel een paar dingen opmerken.
Verwacht niet van degene waarmee je praat dat die persoon met een oplossing voor je pijn en verdriet kan komen. Sterker nog, luister kritisch naar advies en vertrouw uiteindelijk voornamelijk op je eigen oordeel.
Lucht je hart alleen tegen mensen die je echt kunt vertrouwen. Waarvan je zeker weet dat ze niets door zullen vertellen. Wat dat betreft is een professional vaak de beste oplossing.
Zoek iemand die kan begrijpen in welke emotionele staat je bent, die weet dat je waarschijnlijk dingen zult zeggen waar je later weer anders over zult denken. Die snapt dat je in je boosheid misschien dingen zegt die je niet echt meent.
naar boven
Hulp zoeken
Wanneer jij denkt dat je er alleen niet uitkomt, dat je niet door je verdriet heenkomt, wanneer je geen uitzicht ziet, of wanneer je er eens met een buitenstaander over wilt praten, ga dan op zoek naar professionele hulp.
Schaam je niet, en wees niet onnodig stoer, dit is een van de ergste dingen die een mens kan overkomen en het is heel normaal om hulp te zoeken bij het verwerken hiervan. Je gaat toch ook naar de tandarts wanneer je kiespijn hebt, waarom zou je zielepijn dan niet laten behandelen? Ga op zoek naar een psycholoog, of naar een andere therapeut waar je mee kunt praten.
Misschien heb je even behoefte aan rust, aan een paar nachten goed slapen, ga dan naar je huisarts en vraag om een slaapmiddel. Wees niet bang dat je direct verslaafd zult raken hieraan. Wanneer je er verstandig mee omgaat is dat absoluut niet het geval.
naar boven
De rest van je leven....
"We must be willing to let go of the life we have planned,
so as to accept the life that is waiting for us."
(Joseph Campbell)
Wanneer je zover bent dat je weet dat je huwelijk echt voorbij is, kun je verder gaan met je leven. Daarom is de acceptatie zo belangrijk en is het ook belangrijk dat je niet meer bezig bent met zijn leven, dat je hem losgelaten hebt. Maar, nogmaals, om zover te komen kost tijd, soms veel tijd.
Wees je bewust van de gedachten die je terug brengen naar je verleden en probeer je gedachten dan op het heden te richten. Je kunt voor jezelf een bepaalde tijd op de dag vastleggen waarop je van jezelf aan het verleden mag denken.
Wanneer je dan gedurende de dag merkt dat je afdwaalt naar het verleden, stop je die gedachtengang en je zegt tegen jezelf, vanavond of morgen vroeg, of wanneer dan ook ga ik hier verder over denken.
Dit zal je niet direct lukken, in de eerste periode nadat je verlaten bent, kun je waarschijnlijk alleen nog maar denken over je scheiding. Je analyseert je huwelijk tot je erbij neervalt en je gedachtes lijken altijd weer daar op terug te komen. Maar wanneer je wat verder bent kan het goed zijn om jezelf een tijdslimiet te geven voor deze gedachtes.
Feiten
Wees je ervan bewust dat je de feiten niet kunt veranderen, wat je wel kunt veranderen is de manier waarop jij er tegenaan kijkt en mee omgaat. Probeer om vooruitgang daarin te boeken, hoe klein ook, zolang je maar vooruitgang ziet. Misschien lukt het je op een dag om een uur lang ergens anders aan te denken en om met iets bezig te zijn wat je leuk vindt. Probeer dat uit te bouwen, probeer ook de volgende dag weer om met iets bezig te zijn wat je leuk vindt en wat je bezig houdt zodat je niet aan je vorige leven denkt. Op die manier zal de toekomst langzamerhand weer iets worden wat ook zijn leuke kanten heeft.
Stapje voor stapje.... dag voor dag.....
The journey is the goal
(John Ciardi)
Op een gegeven moment zul je merken dat de pijn, het verdriet, de woede en alle andere heftige emoties minder gaan worden. Je kunt dan langzamerhand over je scheiding gaan denken als een ervaring waarvan je kunt leren en niet zozeer een mislukking of fout die je begaan hebt.
Crisis is kans
In het Chinees wordt het woord crisis gevormd door symbolen die gevaar en kans betekenen. Wanneer je het gevaar uit deze crisis overwonnen hebt wordt het tijd om naar de kansen te kijken die je hierdoor geboden worden.
"In my own experience, the period of greatest gain in knowledge and experience is the most difficult period in one's life.
...Through a difficult period, you can learn, you can develop inner strength, determination, and courage to face the problem."
(His Holiness the Dalai Lama)
Ik hoop dat deze site je helpt bij de verwerking. En let hierbij op het woord WERK in verwerking, want het is echt veel werk om hier weer bovenop te komen.
Wanneer je voelt dat je hulp nodig hebt, schroom dan niet om die te zoeken. Ga naar je husarts, een psycholoog of andere deskundige. Je bent het waard en je kunt alle hulp gebruiken die er maar te vinden is.
Boek
Wil je meer lezen over het verwerken van een scheiding, bestel dan het door mij geschreven boekje "Verwerking van een scheiding".
Hierin worden de verschillende fases beschreven en staan tips die je kunnen helpen bij het verwerken van je scheiding. Kijk op deze pagina voor de bestel informatie.
naar boven
