Hoe voelt een echtscheiding?
Vooraf
Helaas ben ik een ervaringsdeskundige in echtscheiding. Vanuit die ervaring wil ik graag met je delen wat ik geleerd heb de afgelopen tijd. Ik heb deze site geschreven vanuit mijn eigen perspectief en je zult dus lezen over een vrouw die door haar man is verlaten en als gevolg daarvan is gescheiden. Ik hoop dat, wanneer voor jou een andere situatie van toepassing is, het je toch kan helpen.
En er zit WERK in verwerking van een scheiding. Je zult werk moeten verrichten om hier weer bovenop te komen. Je hebt gevraagd om een scheiding, je hebt dit nooit gewild, maar toch wordt je ermee geconfronteerd en nu zul je wel moeten.
Hulp
Wanneer je voelt dat je hulp nodig hebt, schroom dan niet om die te zoeken. Ga naar je husarts, een psycholoog of naar wie je dan ook kan helpen. Je bent het waard en je kunt alle hulp gebruiken die er maar te vinden is.
Een echtscheiding is nooit makkelijk. Het is in mijn beleving een diep pijnlijke gebeurtenis. Waarschijnlijk (en hopelijk) is dit het ergste wat je ooit hebt meegemaakt. Ik vermoed dat je ook niet voor niets op deze pagina terecht bent gekomen. Je hebt een geweldige schok gehad en die dreunt nog na. Vrijwel alles waarvan je dacht zeker te kunnen zijn is verdwenen.
Op deze pagina staan een aantal van de emoties die je kunnen overvallen, staat een stukje over de veelgestelde vraag hoe lang gaat dit duren en worden hulpmiddelen aangereikt die je kunnen helpen bij het verwerken van je scheiding.
Bij het inschatten van het sterfterisico plaatsen verzekeraars de echtscheiding op de schaal van traumatische gebeurtenissen hoger dan verhuizing, rouw of brand, omdat je bij een echtscheiding alle ellende in een hebt: rouw (je verliest je man), verhuizing (je verliest je huis), brand (je verliest je meubilair), en oorlog op de koop toe....
(Francoise Chandernagor)
Het is mijn ervaring dat er niet veel mensen zijn die kunnen invoelen wat je doormaakt bij een onverwachte en ongewilde scheiding. Die begrijpen wat het voor jou betekent om plotseling niet meer getrouwd te zijn, niet meer samen te zijn, zoals je dat vrijwel je hele leven bent geweest. Die begrijpen hoe het voelt om je toekomst ineens te zien verdwijnen.
Niet veel mensen kunnen zich indenken wat het met je doet wanneer je man je ineens behandelt als een vreemde. Die lijkt te zijn vergeten dat jullie al die jaren gedeeld hebben, die het hele verleden wil wegpoetsen alsof het nooit gebeurd is. Die zo snel mogelijk van je wil scheiden.
Voorbij
Mensen denken soms dat jullie het slecht hadden samen en dat je nu opgelucht bent dat het voorbij is. Terwijl jij voor jouw gevoel een normaal huwelijk had tot het moment dat je je man hoorde vragen om een scheiding, of tot het moment dat je er achter kwam dat hij een ander had.
Opmerkingen als: Tja, jullie waren ook altijd... of jullie deden nooit.... doen je geen goed en geven volgens mij de angst aan van degene die dit zegt om voor zich zelf maar een reden te vinden om te denken dat zij heel anders met hun partner omgaan en dat dit hen dus nooit kan gebeuren.
Een normale menselijke reactie denk ik, wanneer ik bijvoorbeeld hoor dat iemand een longziekte heeft, denk ik ook dat kan mij niet overkomen want ik rook niet en degene die het betreft wel. Maar dit kan wel weer maken dat jij je schuldig gaat voelen aan de breuk.
Overspel is hoogverraad en de schadelijke werking is vergelijkbaar met een terroristische aanslag: het vertrouwen in het goede wordt zo ondermijnd dat de slachtoffers zich jarenlang onveilig voelen.
(Jeffrey Wijnberg)
Peptalk
Anderen proberen om je op te peppen. Zij vertellen je dat je een geweldig persoon bent en dat je je moet richten op de goede toekomst die voor je ligt en dat je je niet moet focussen op je verleden. Goed bedoeld, maar in het begin zie je waarschijnlijk geen enkele waarde in een leven zonder je man. Het is nu nog te vroeg om aan de toekomst te kunnen denken als iets wat prettig zou kunnen zijn.
Herstel na de scheiding
Het kan lang duren voor je weer hersteld bent. Zeker wanneer je een langdurig huwelijk achter de rug hebt en de wens om te scheiden voor jou onverwacht kwam. Wanneer er ook nog een derde in het spel is, maakt dat het allemaal nog moeilijker. Bedrogen worden slaat een diepe diepe wond in je ziel, in je hart.
Zelfvertrouwen
Je vertrouwen is beschaamd door degene die je het meeste van allen vertrouwde. Het is ook een van de meest vernederende ervaringen die je kunt meemaken. Je zelfvertrouwen daalt tot een dieptepunt en het is een enorme opgave om dat weer te herstellen.
Langdurig huwelijk
Bij een langdurig huwelijk weet je bijna niet hoe het leven zonder je man er uit ziet. Ook al ben je altijd nog zo zelfstandig geweest, er was altijd iemand op de achtergrond waar je op terug kon vallen als dat nodig mocht zijn. En die persoon is nu plotsklaps verdwenen. Het kost veel tijd en veel werk aan jezelf om hier overheen te komen, om weer zekerheid in jezelf te vinden.
Gezin
Wanneer je kinderen hebt is het feit dat je gezin nooit meer compleet zal zijn ook een moeilijk punt. Het empty nest syndroom kan zich nu extra gaan aandienen. Wanneer de kinderen het huis verlaten, zou je elkaar moeten hebben en zou je samen de derde helft van je leven vorm moeten gaan geven. Daar sta je nu alleen voor en het gemis van het gezin zoals je dat jarenlang gehad hebt, kan je dan extra zwaar vallen.
Diepe wond
Je zult waarschijnlijk ook merken dat er redelijk snel van je verwacht wordt dat je er overheen bent. Alles is nu toch geregeld en iedereen heeft zijn draai weer gevonden. Niets is minder waar, van buiten mag het dan heel wat lijken, van binnen ben je nog helemaal rauw en bloedt je nog erg snel.
Familie en vrienden
Een echtscheiding raakt het leven van veel meer mensen dan alleen de twee ex-partners. In de eerste plaats raakt het de kinderen die jullie misschien samen hebben, maar ook beide families worden ermee geconfronteerd.
Denk ook aan jullie gezamenlijke vrienden en kennissen, de buren, je collega's.
Een goede vergelijking vind ik het beeld dat een echtscheiding zich uitbreidt zoals de rimpels in een kalm wateroppervlak wanneer je er een steen in gooit.
Alles wordt anders
Na je scheiding blijft niets meer hetzelfde. Er is een tijd vóór de scheiding en een tijd erna. Het is aan jou om ook van de tijd na de scheiding iets goeds te maken. Om je leven weer zo goed als mogelijk op te bouwen uit de puinhopen die er achter bleven.
Er kunnen gedurende het verwerkingsproces veel verschillende, soms tegenstrijdige, gevoelens, gedachtes en problemen tegelijkertijd bij je naar boven komen, zoals:
- wanhoop
- fysieke pijn
- woede
- rusteloos zoeken naar antwoorden op het ‘waarom?’
- frustratie
- onzekerheid
- slaapproblemen
- angst
- verwarring
- verscheurende emotionele pijn
- spijt
- ondraaglijk gemis
- bitterheid
- verslagenheid
- ongeloof
- schaamte
- haat
- verlies van zelfvertrouwen
- slechte concentratie
- overweldigend verdriet
Sommige van deze kunnen sterker zijn dan andere. Het ene gevoel kan langer aanhouden dan het andere, de ene gedachte krijg je misschien maar één keer een andere komt steeds weer terug. Ze kunnen elkaar in een willekeurige volgorde afwisselen. Het ene moment ben je enorm kwaad op die .... en een uur daarna kun je niet ophouden met huilen omdat je je zo verdrietig voelt vanwege het gemis.
Dit verwerkingsproces wordt daarom ook wel eens een achtbaan van emoties genoemd. Razendsnel vlieg je van boven naar beneden en weer naar boven en weer naar beneden.
Je kunt gaan twijfelen aan je waarde als mens en als partner. Verlaten worden kan je zelfvertrouwen ondermijnen. Je voelt je misschien een wegwerp artikel, iets wat je na een aantal jaren inruilt voor een beter, jonger exemplaar. Je wordt gedumpt, afgedankt. Het voelt alsof jij niet iemand bent die een ander voor geen goud zou willen kwijt raken.
Je kunt overvallen worden door gevoelens van schuld of spijt. Je denkt: "Als ik nou wel/of niet dit of dat gedaan had...". "Had ik maar nooit.... of juist meer...".
Een depressie ligt op de loer. Gedachten als: "Ik zal nooit meer gelukkig kunnen zijn." of "Nu ben ik voor de rest van mijn leven alleen." komen makkelijk naar boven.
De gevolgen van een scheiding voor je gezondheid zijn zo diepgaand, dat een onderzoeker van Yale concludeerde dat: "gescheiden zijn en een niet-roker (slechts) een klein beetje minder gevaarlijk is dan een pakje per dag roken en getrouwd blijven"
De diepte en complexiteit van de beschadiging die je hebt ondergaan wordt vaak onderschat door familie, vrienden en zelfs door de professionals. Men ziet niet in dat er voor iemand die verlaten is veel meer te verwerken is, dat de pijn veel dieper zit dan bij degene die het initiatief voor de scheiding neemt.
Bovendien speelt mee, dat er voor jou als degene die bedrogen en verlaten is, niet direct een leuk toekomstbeeld staat te wachten. Jij hebt geen nieuwe liefde die je steunt en als we eerlijk zijn, weten we dat de kansen voor mannen van onze leeftijd op een nieuwe liefde veel groter zijn dan voor ons. Ook al heeft iedereen wel een voorbeeld voor je wat dit tegenspreekt.
Het valt niet mee om hier doorheen en weer bovenop te komen. Om jezelf weer als waardevol mens te gaan zien. Om het leven weer de moeite waard te vinden. Daar is veel werk voor nodig. Werk dat uiteindelijk alleen jij kunt verrichten.
Accepteer je gevoelens
Accepteer alle gevoelens die je overkomen. Niets is raar of abnormaal bij de verwerking van een scheiding. Er is geen vaststaand scenario wat gevolgd moet worden. Beleef alle emoties, huil of schreeuw zoveel en zo vaak als je dat nodig hebt. Bedenk dat je gewoon een mens bent die een verschrikkelijke ervaring doormaakt. Schaam je nooit voor je gevoelens. Als jij het voelt is het er.
Aarzel vooral niet om hulp in te roepen. Ga naar je huisarts, vraag om iets rustgevends, een paar nachten goed slapen kan wonderen doen. Of raadpleeg een geestelijk verzorger, psycholoog of iemand anders die je kan helpen.
Is het normaal dat het zoveel pijn doet?
Ja. Het verwerken van een scheiding is een pijnlijk proces. Intense emotionele pijn hoort daarbij. Het is zelfs zo dat deze pijn je helpt bij de verwerking.
De pijn kan:
- jaren later ineens weer de kop opsteken
- je op onverwachte momenten ineens overvallen
- verwacht worden bij bijzondere gebeurtenissen zoals verjaardagen, of een bezoek aan een bepaalde plaats
Hoe lang.....Het kan lang duren voor je alles verwerkt hebt. Denk eerder in jaren dan in maanden.
Ik heb eens ergens de volgende rekensom gevonden: het verwerken van het einde van een relatie kan net zoveel tijd in maanden kosten als het aantal jaren dat je relatie geduurd heeft. Dus wanneer je een huwelijk van 30 jaar hebt gehad, kan het wel 30 maanden duren voor je dit verwerkt hebt.
Maar ik denk dat het voor iedereen anders zal zijn. Sommigen zullen er misschien eerder overheen zijn, terwijl anderen wellicht veel langer dan die maand per jaar nodig zullen hebben.
Laat je in ieder geval door niemand opjagen. Ook al vinden je familie en vrienden dat je er nu toch wel overheen zou moeten zijn, alleen jij kan jouw tempo bepalen. Jaag ook jezelf niet op, gun jezelf de tijd ook al duurt het nog zo lang.
Terugvallen
Wees niet bang voor de onvermijdelijke terugvallen. Het kan gebeuren dat je je op een bepaalde dag, op een bepaald moment prima voelt en dat je dan door een of andere onbenulligheid weer helemaal terugvalt en weer diep in de put zit. Ook dat hoort erbij, het voelt soms als één stap voorwaarts en drie stappen terug. Toch is dat meestal niet het geval.
Je zult stappen terug doen, maar je bent daarna weer veel sneller terug op het punt vanwaar je bent teruggevallen. De momenten van diep verdriet of van extreme woede of wanhoop zullen langzamerhand minder worden, daaraan kun je merken dat je op de goede weg bent. Dat er ondanks alle terugval toch vooruitgang in zit.
How long did it take to wear off? "A long, long time. I really did feel sorry for myself. I loved being married to Joe and I loved our life. I felt that I'd been thrown into the middle of the ocean and I had to figure out what to do."
(Madeleine Albright)
Beslissingen nemen
Probeer als het even kan, om in het begin van je verwerkingsproces, niet te grote beslissingen te nemen.
Je bent emotioneel nog helemaal uit je evenwicht en het kan gevaarlijk zijn om in zo een situatie beslissingen te nemen die een grote impact op de rest van je leven zullen hebben. Soms is dat onvermijdelijk, maar wanneer je een beslising uit kunt stellen tot wanneer je weer sterker bent geworden en weer verder vooruit kunt kijken is dat vaak aan te raden.
Wat kun je doen?Wat kun je doen om dit te verwerken? Hoe kun je jezelf helpen hier goed doorheen te komen?
Op de pagina "Hoe nu verder?" heb ik van alles verzameld wat ik ben tegengekomen in mijn zoektocht naar "beter worden".
Sommige dingen hebben mij geholpen, aan andere had ik niets, maar misschien kan het jou wel verder helpen.
Ieder mens is wat dat betreft anders. Het kan ook zijn dat je aan sommige dingen gewoon nog niet toe bent op een bepaald moment. Maar dat je daar een aantal maanden/jaren later ineens heel anders tegenover staat.
Boek
Wil je meer lezen over het verwerken van een scheiding, bestel dan het door mij geschreven boekje "Verwerking van een scheiding".
Hierin worden de verschillende fases beschreven en staan tips die je kunnen helpen bij het verwerken van je scheiding. Kijk op deze pagina voor de bestel informatie.
This too shall pass.....
The one constant in this universe is that everything changes.
Remind yourself of this and you'll suffer less.
Lezen over (echt-)scheiding: